Nakazał cesarz w pisanym słowie,
aby w Imperium zliczono ludy
w miejscach, gdzie niegdyś żyli ojcowie.
I chociaż w drodze czekały trudy,
ruszył też Józef z Marią brzemienną
do Betlejemu, skąd ich przodkowie.
Tam wciąż odpowiedź mieli niezmienną:
Kwatery nie ma. Dziś ludu mrowie.
Miejsca w gospodzie dla nich nie było,
więc w stajni, która za miastem stała,
Boże Dzieciątko się narodziło
w noc, która wielkim blaskiem jaśniała.
Głosiły chwałę anielskie chóry.
Gwiazda płynęła po nieboskłonie,
aby warkoczem rozpędzać chmury.
Pasterze w hołdzie wznosili dłonie;
jedni prezenty różne złożyli,
inni śpiewali z wielką ochotą.
Także ze Wschodu Mędrcy przybyli,
przynosząc mirrę, kadzidło, złoto;
dar dla Człowieka, Boga i Króla.
Wół z osłem grzali Dziecię oddechem,
patrząc jak Matka malca przytula.
Józef zaś gości witał z uśmiechem.
* * *
Dziś wielu powie: Pradawne dzieje.
Na myśl, że w żłobie Bóg się urodził,
niejeden też się drwiąco zaśmieje.
Ktoś sensu wiary będzie dochodził.
Inny zaś zyski czerpać zamierza;
czy bez prezentu… w święta… wypada?
Ale tłum ludu do żłóbka zmierza,
gdzie ludzkim głosem wół z osłem gada.
Gdy się przy stole zbierze rodzina
niechaj najgorsze znikają fobie.
Wszak tę maksymę wieszcz przypomina:
– Lecz biada, gdy się nie zrodził w tobie!
*** NATIVITAS DOMININI – Narodziny Pana. Jest to łacińskie określenie Bożego Narodzenia.
*** Nakazał cesarz w pisanym słowie – wydarzenia związane z narodzeniem Pana Jezusa są opisane rozdziale 2 Ewangelii Św. Łukasza.
*** gdzie ludzkim głosem wół z osłem gada – według ludowych wierzeń w wigilijną noc zwierzęta mówią ludzkim głosem. Tu chodzi o zwykłą ludzką życzliwość.
*** Lecz biada, gdy się nie zrodził w tobie! – to końcowa fraza utworu Adama Mickiewicza „Boże Narodzenie”. Niekiedy przypisywana bywa niemieckiemu poecie religijnemu doby baroku Angelusowi Silesiusowi (którego utwory Mickiewicz tłumaczył).